Nguyễn Thị Minh Khai, tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, là một trong những nhà cách mạng nữ tiêu biểu nhất của phong trào cộng sản Việt Nam thời kỳ đầu, có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác xây dựng tổ chức Đảng ở cả trong và ngoài nước.

Bà sinh năm 1910 tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình công chức. Từ khi còn trẻ, bà đã tham gia các hoạt động yêu nước và sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, gia nhập tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội.

Cuối những năm 1920, Nguyễn Thị Minh Khai hoạt động bí mật tại Hương Cảng (Hong Kong) và Trung Quốc, tham gia công tác liên lạc, tổ chức của Đảng ở nước ngoài. Tại đây, bà gặp gỡ và kết hôn với Lê Hồng Phong, khi ấy cũng đang hoạt động cách mạng trong khu vực. Sau đó, bà được cử sang Liên Xô học tập tại Trường Đại học Phương Đông, tiếp tục bồi dưỡng lý luận cách mạng.

Trở về nước, Nguyễn Thị Minh Khai được phân công hoạt động tại Sài Gòn, giữ các vị trí quan trọng trong Xứ ủy Nam Kỳ. Bà tham gia lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân, trí thức và các tầng lớp nhân dân tại Sài Gòn - Chợ Lớn, trong bối cảnh thực dân Pháp ngày càng tăng cường kiểm soát và đàn áp các hoạt động cách mạng.

Năm 1940, trong bối cảnh Xứ ủy Nam Kỳ chuẩn bị và phát động cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, Nguyễn Thị Minh Khai bị thực dân Pháp bắt giữ. Cuộc khởi nghĩa sau đó bị đàn áp đẫm máu, và bà bị giam cầm, tra tấn trong nhà tù thực dân.

Ngày 28 tháng 8 năm 1941, Nguyễn Thị Minh Khai bị thực dân Pháp xử bắn tại Hóc Môn cùng nhiều đồng chí lãnh đạo khác của Xứ ủy Nam Kỳ, khi mới 31 tuổi.

Nguyễn Thị Minh Khai được coi là một trong những biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ cách mạng Việt Nam, kiên trung với lý tưởng đến giây phút cuối cùng. Tên bà được đặt cho nhiều đường phố, trường học tại các thành phố lớn của Việt Nam để tưởng nhớ những cống hiến và sự hy sinh của bà cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.