Mạc Đĩnh Chi (khoảng 1272–1346), quê ở làng Lũng Động, huyện Chí Linh (nay thuộc tỉnh Hải Dương), là một trong những Trạng nguyên nổi tiếng nhất của khoa cử Việt Nam thời Trần.

Tương truyền ông xuất thân trong gia đình nghèo khó, phải vừa kiếm củi vừa chăm chỉ tự học. Nhờ tư chất thông minh hơn người, năm 1304, dưới triều vua Trần Anh Tông, ông đỗ đầu khoa thi, được ban danh hiệu Trạng nguyên. Tương truyền ban đầu do dung mạo không được khôi ngô, nhà vua có ý e ngại, nhưng trước tài ứng đối và học vấn xuất chúng của ông, vua đã quyết định giữ nguyên kết quả, phong ông làm Trạng nguyên.

Mạc Đĩnh Chi nổi tiếng là vị quan có tài văn chương và đối đáp sắc sảo, nhiều lần được cử làm chánh sứ sang nhà Nguyên (Trung Quốc). Trong các chuyến đi sứ, tương truyền ông đã nhiều lần khiến quan lại, học giả nhà Nguyên phải nể phục trước tài ứng đối mẫn tiệp, xử trí khéo léo trong những tình huống thử thách ngoại giao, giữ vững quốc thể Đại Việt. Những giai thoại về sự dí dỏm, uyên bác của ông được dân gian truyền tụng rộng rãi qua nhiều thế hệ, tuy một số chi tiết, lời đối đáp cụ thể có thể đã được thêm thắt qua quá trình lưu truyền dân gian chứ không hoàn toàn là sử liệu gốc.

Không chỉ là nhà ngoại giao tài giỏi, Mạc Đĩnh Chi còn trải qua nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình dưới các đời vua Trần Anh Tông, Trần Minh Tông, Trần Hiến Tông, từng giữ chức Nhập nội hành khiển - một trong những vị trí cao trong hàng ngũ quan lại. Ông được đánh giá là vị quan thanh liêm, sống giản dị dù ở địa vị cao, hết lòng vì việc nước.

Bên cạnh sự nghiệp chính trị và ngoại giao, ông cũng để lại một số trước tác thơ văn, thể hiện tài năng văn chương uyên bác, tuy phần lớn tác phẩm đến nay không còn lưu giữ đầy đủ.

Mạc Đĩnh Chi mất năm 1346. Ông được hậu thế nhớ đến như biểu tượng cho tinh thần hiếu học, ý chí vượt khó và tài trí của kẻ sĩ Đại Việt, là một trong những nhân vật khoa bảng tiêu biểu nhất trong lịch sử giáo dục và ngoại giao nước nhà.