Dương Đình Nghệ (?–937), quê ở Ái Châu (nay thuộc tỉnh Thanh Hóa), là một hào trưởng và tướng lĩnh có thế lực lớn ở vùng đất này, từng là bộ tướng thân tín dưới thời họ Khúc cai quản Giao Châu.

Sau khi Nam Hán đánh bại và bắt Khúc Thừa Mỹ vào năm 930, đặt ách đô hộ trở lại lên Giao Châu, Dương Đình Nghệ - theo sử sách, ông nuôi tới ba nghìn "giả tử" (con nuôi) trong nhà làm lực lượng thân tín - đã dấy binh từ Ái Châu, tiến quân ra bao vây và tấn công thành Đại La.

Năm 931, Dương Đình Nghệ đánh bại quân đồn trú của Nam Hán do các tướng Lý Tiến, Trần Bảo chỉ huy, đồng thời đánh tan viện binh Nam Hán kéo sang tiếp ứng, giành lại quyền tự chủ cho Giao Châu. Sau chiến thắng, ông tự xưng là Tiết độ sứ, tiếp nối con đường tự chủ mà họ Khúc đã khai mở trước đó.

Trong số các bộ tướng của Dương Đình Nghệ có Ngô Quyền, một tướng trẻ tài năng quê ở Đường Lâm. Dương Đình Nghệ gả con gái cho Ngô Quyền và giao cho ông trấn giữ Ái Châu, thể hiện sự tin cậy đặc biệt dành cho người con rể này.

Năm 937, Dương Đình Nghệ bị chính một nha tướng dưới quyền mình là Kiều Công Tiễn sát hại để đoạt lấy chức Tiết độ sứ. Hành động phản trắc này gây phẫn nộ trong nội bộ chính quyền tự chủ; Kiều Công Tiễn, lo sợ bị trừng phạt, đã cầu cứu nhà Nam Hán, mở đường cho một cuộc xâm lược mới của ngoại bang.

Chính từ biến cố này, Ngô Quyền - con rể và cũng là một trong những bộ tướng trung thành nhất của Dương Đình Nghệ - đã đem quân ra Bắc trị tội Kiều Công Tiễn, rồi chuẩn bị và lãnh đạo trận đánh trên sông Bạch Đằng năm 938, đánh tan quân Nam Hán xâm lược, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho dân tộc. Cái chết của Dương Đình Nghệ, dù là một bi kịch, lại trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn tới một trong những chiến thắng vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam.