Kinh Dương Vương là nhân vật được truyền thuyết và các bộ sử biên soạn nhiều thế kỷ sau (tiêu biểu là Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, thế kỷ XV) tôn xưng là vị thủy tổ đầu tiên của người Việt, người mở đầu thời đại Hồng Bàng. Đây hoàn toàn là nhân vật truyền thuyết, không có tư liệu khảo cổ học hay ghi chép đương thời nào xác nhận sự tồn tại lịch sử cụ thể của ông.

Theo truyền thuyết, Kinh Dương Vương tên húy là Lộc Tục, được cho là con cháu của Thần Nông, lên cai quản vùng đất phương Nam và đặt quốc hiệu là Xích Quỷ. Tương truyền ông kết duyên cùng Long Nữ (còn gọi là Thần Long), con gái của Động Đình Quân, sinh ra người con trai tên Sùng Lãm - sau này được truyền tụng là Lạc Long Quân.

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư ghi nhận Kinh Dương Vương lên ngôi vào năm Nhâm Tuất, thường được quy ước là năm 2879 trước Công nguyên - mốc thời gian mở đầu thời đại Hồng Bàng trong quan niệm sử học truyền thống. Tuy nhiên cần lưu ý đây là niên đại mang tính biểu tượng, do các sử gia phong kiến gán ghép hồi cố nhiều thế kỷ sau, không có cơ sở khảo chứng lịch sử - khảo cổ học hiện đại nào xác nhận được tính xác thực của nó.

Trong tâm thức dân gian, Kinh Dương Vương được thờ phụng như vị thủy tổ khai sáng dòng giống Việt, gắn liền với quan niệm về cội nguồn "con Rồng cháu Tiên". Hiện có đền thờ Kinh Dương Vương tại Thuận Thành, Bắc Ninh, là nơi người dân đến tưởng niệm và tri ân theo truyền thống.