Gia Long Hoàng đế (1762–1820), tên thật là Nguyễn Ánh (Nguyễn Phúc Ánh), là vị vua sáng lập triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.

Nguyễn Ánh sinh năm 1762, thuộc dòng dõi chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Khi phong trào Tây Sơn nổi lên lật đổ chính quyền chúa Nguyễn, ông phải chạy trốn và bôn ba nhiều nơi, từng sang cầu viện Xiêm La và cử người sang Pháp cầu viện.

Trong suốt nhiều năm, Nguyễn Ánh từng bước xây dựng lại lực lượng ở vùng đất phương Nam, nhiều lần giao tranh với quân Tây Sơn. Đến năm 1802, sau khi đánh bại triều Tây Sơn, ông lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Gia Long, đặt quốc hiệu Việt Nam, đóng đô tại Phú Xuân (Huế), thống nhất đất nước sau nhiều năm chia cắt và chiến tranh.

Trong thời gian trị vì, Gia Long cho xây dựng lại bộ máy hành chính, ban hành bộ luật Hoàng Việt luật lệ (còn gọi là luật Gia Long), củng cố nền thống nhất quốc gia trên phạm vi lãnh thổ rộng lớn từ Bắc chí Nam.

Gia Long qua đời năm 1820, hưởng thọ 58 tuổi. Ông được lịch sử Việt Nam ghi nhận là người khai sáng triều Nguyễn, có công thống nhất đất nước sau thời kỳ Trịnh – Nguyễn phân tranh và chiến tranh với Tây Sơn kéo dài.