Lý Chiêu Hoàng (1218–1278), tên thật là Lý Phật Kim (Chiêu Thánh), là vị hoàng đế thứ chín và cũng là cuối cùng của triều Lý, đồng thời là nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.

Lý Phật Kim là con gái thứ của vua Lý Huệ Tông, sinh năm 1218. Năm 1224, do vua cha không có con trai và lâm bệnh nặng, bà được lập làm Thái tử rồi nhường ngôi, trở thành nữ hoàng đế khi mới 6 tuổi, lấy hiệu Lý Chiêu Hoàng.

Trong cung, Lý Chiêu Hoàng kết hôn với Trần Cảnh, một người trong dòng họ Trần đang nắm giữ quyền lực lớn trong triều đình dưới sự sắp đặt của Trần Thủ Độ. Năm 1225, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh, chính thức chấm dứt triều Lý sau hơn 200 năm tồn tại và mở ra triều Trần.

Sau khi nhường ngôi, Lý Chiêu Hoàng được phong làm hoàng hậu của Trần Thái Tông (Trần Cảnh), nhưng về sau, do không có con nối dõi, bà bị giáng làm công chúa và gả cho tướng Lê Phụ Trần. Bà qua đời năm 1278.

Lý Chiêu Hoàng được lịch sử ghi nhận là vị vua cuối cùng của triều Lý, người có số phận đặc biệt khi vừa là nữ hoàng đế duy nhất của Việt Nam, vừa là nhân vật chứng kiến trực tiếp cuộc chuyển giao quyền lực từ nhà Lý sang nhà Trần.